Backup i disaster recovery.
RTO i RPO na piśmie.
Większość ofert backupu obiecuje „szybkie przywrócenie danych”, bez ani jednej liczby. My wpisujemy parametry odtworzenia do umowy: ile trwa powrót po awarii i ile danych możesz maksymalnie stracić. A potem regularnie to testujemy i pokazujemy raporty.
// czym to jest
Dwa parametry, które mówią wszystko
Ciągłość działania to odpowiedź na dwa proste pytania: jak szybko po awarii wrócisz do pracy i ile danych możesz przy tym stracić. Na te pytania odpowiadają dwa parametry: RTO i RPO. Jeśli dostawca ich nie podaje, odpowiedź brzmi: „nie wiadomo”. U nas oba wpisujemy do umowy tej usługi.
Ile czasu mija od awarii do momentu, w którym usługi krytyczne znów działają. U nas: kwadrans. Usługi krytyczne wskazujemy razem z Tobą i wpisujemy do umowy, bez domysłów, co „się liczy”.
Ile danych możesz maksymalnie stracić, licząc wstecz od awarii. U nas: najwyżej godzina pracy. Kopie wykonujemy tak często, żeby ten parametr był dotrzymany, a nie „raz na dobę, bo tak wyszło”.
// jak przechowujemy kopie
Zasada 3-2-1-1-0
Pojedyncza kopia na dysku obok serwera to nie zabezpieczenie, tylko złudzenie zabezpieczenia. Kopie budujemy według sprawdzonej reguły:
kopie danych: produkcja plus dwie niezależne kopie zapasowe.
różne nośniki: dwie różne technologie przechowywania, nie dwa foldery na tym samym dysku.
kopia poza siedzibą: pożar czy zalanie u Ciebie nie dosięga danych w innej lokalizacji.
kopia offline, niezmienialna: odcięta od sieci; ransomware nie może jej zaszyfrować ani nadpisać.
błędów przy testach odtworzeniowych: test kończy się dopiero wtedy, gdy odtworzone środowisko działa.
// zakres usługi
Cztery elementy ciągłości działania
Backup odpowiada za dane, disaster recovery za powrót do pracy, plan ciągłości za organizację, a testy za pewność, że całość naprawdę zadziała.
Backup jako usługa
- Kopie serwerów, stacji roboczych i Microsoft 365 (poczta, OneDrive, SharePoint, Teams)
- Harmonogram kopii dobrany pod RPO < 1 h, nie odwrotnie
- Szyfrowanie kopii i wersjonowanie: powrót do stanu sprzed dni lub tygodni
- Monitoring kopii 24/7: nieudana kopia to incydent, nie niespodzianka po awarii
Disaster recovery jako usługa
- Replika środowiska w innej lokalizacji, gotowa do uruchomienia
- Odtworzenie usług krytycznych w czasie RTO < 15 min
- Lista usług krytycznych i kolejność odtwarzania zapisane w umowie
- Procedury przełączenia i powrotu: krok po kroku, bez improwizacji
Plany ciągłości działania
- Analiza, które procesy i systemy są krytyczne dla Twojej firmy (BIA)
- Plan ciągłości działania na piśmie: role, decyzje, komunikacja podczas awarii
- Procedury awaryjne dla zespołu: kto, co i w jakiej kolejności
- Aktualizacja planu po każdej istotnej zmianie w infrastrukturze
Testy odtworzeniowe i symulacje awarii
- Regularne testy odtworzeniowe według harmonogramu z umowy
- Raport po każdym teście: co odtworzono, w jakim czasie, z jakim wynikiem
- Symulacje scenariuszy awarii: od pojedynczego serwera po całą lokalizację
- Wnioski z testów wracają do planu, bo kopia, której nikt nie testował, nie jest kopią
// warianty
Trzy poziomy, zależnie od tego, ile przestoju możesz przyjąć
Zakres dobieramy na audycie otwarcia: nie każda firma potrzebuje od razu pełnego BCM, ale każda potrzebuje kopii, która naprawdę się odtwarza.
Backup
Kopie według zasady 3-2-1-1-0, wersjonowanie, szyfrowanie i monitoring kopii 24/7 ze statusem w raporcie miesięcznym. Fundament: dane są bezpieczne i odtwarzalne.
Backup + disaster recovery
Poziom 1 plus replika w innej lokalizacji i gwarancja parametrów w umowie: RTO < 15 min dla usług krytycznych, RPO < 1 h. Awaria przestaje oznaczać przestój.
Pełna ciągłość działania
Poziom 2 plus plan ciągłości działania (BCP), procedury awaryjne dla zespołu oraz cykliczne testy odtworzeniowe i symulacje awarii z raportami.
// czerwone → u nas zielone
Cztery awarie, cztery różne zakończenia
Te scenariusze zdarzają się naprawdę. Różnica nie polega na tym, czy backup „jest”, tylko na tym, jak został zaprojektowany.
Ransomware szyfruje serwery i przy okazji backup, bo kopia wisiała w tej samej sieci. Kopia formalnie była. Praktycznie: zaszyfrowana razem z resztą.
Jedna kopia jest offline, niezmienialna i poza siedzibą, więc ransomware nie ma do niej drogi. Odtwarzamy z niej czyste środowisko i wracasz do pracy.
Awaria serwera. Serwis zapowiada naprawę „w przyszłym tygodniu”, reinstalacja i odzyskiwanie danych trwają dniami. Firma w tym czasie stoi.
Usługi krytyczne wracają w minutach: uruchamiamy je z repliki, zgodnie z RTO < 15 min z umowy. Naprawa sprzętu dzieje się w tle, nie na Twoim czasie.
Ktoś omyłkowo usunął dane, a braki wyszły dopiero po tygodniach. Ostatnia kopia? Też już bez tych danych, nadpisana dawno temu.
Wersjonowanie: wracamy do stanu sprzed usunięcia, nawet jeśli od tego czasu minęły tygodnie. Odzyskujemy dokładnie to, co zniknęło, bez cofania całego systemu.
Zalana serwerownia: serwery, macierz i lokalne kopie do wymiany. Wszystko leżało w jednym pomieszczeniu i wszystko zamokło razem.
Replika działa w innej lokalizacji. Uruchamiamy środowisko poza Twoją siedzibą, a firma pracuje dalej, zanim w serwerowni wyschnie podłoga.
// jak zaczynamy
Kopia, której nikt nie testował, nie jest kopią.
Dlatego nie kończymy na „backup skonfigurowany”. Kończymy na raporcie z testu, w którym odtworzone środowisko działa, i na monitoringu, który pilnuje każdej kolejnej kopii.
PROCES WSPÓŁPRACY
- Audyt otwarcia: co masz i co jest krytyczne
- Plan: lista usług krytycznych, RTO/RPO do umowy
- Wdrożenie kopii według zasady 3-2-1-1-0
- Pierwszy test odtworzeniowy z raportem
- Monitoring kopii 24/7 i status w raporcie
- Cykliczne testy, symulacje i przegląd planu
// faq
Najczęstsze pytania
Czym różni się backup od disaster recovery?
Backup to kopia danych i odpowiada na pytanie „czy dane są bezpieczne”. Disaster recovery to zdolność uruchomienia całego środowiska po awarii i odpowiada na pytanie „jak szybko wracamy do pracy”. Sam backup bez DR oznacza, że dane masz, ale odtwarzanie serwerów, systemów i konfiguracji może potrwać dniami.
Dlatego mierzy się je dwoma parametrami: RPO (ile danych możesz stracić, domena backupu) i RTO (ile trwa powrót, domena DR). U nas oba stoją w umowie.
Jak często testujecie odtwarzanie?
Regularnie, według harmonogramu zapisanego w umowie, a nie „przy okazji”. Po każdym teście dostajesz raport: co odtworzono, w jakim czasie i z jakim wynikiem. Test uznajemy za zaliczony dopiero wtedy, gdy odtworzone środowisko działa. To jest to „0 błędów” z zasady 3-2-1-1-0.
Do tego dochodzą symulacje awarii (od pojedynczego serwera po niedostępność całej lokalizacji), żeby procedury sprawdzić w praktyce, zanim sprawdzi je prawdziwa awaria.
Co dokładnie obejmuje RTO < 15 min?
Usługi krytyczne wskazane w umowie, czyli te, bez których firma staje: na przykład system sprzedaży, poczta czy aplikacja produkcyjna. Listę ustalamy wspólnie na audycie otwarcia i wpisujemy do umowy, więc obie strony wiedzą dokładnie, co wraca w kwadrans.
Pozostałe systemy odtwarzamy w kolejnych krokach, w kolejności opisanej w planie ciągłości działania. Nie obiecujemy „wszystkiego w 15 minut”. Obiecujemy to, co zapisane, i to testujemy.
Mamy Microsoft 365. Czy osobny backup jest potrzebny?
Tak. Microsoft 365 replikuje dane między swoimi centrami, ale replikacja to nie backup: chroni przed awarią infrastruktury Microsoftu, nie przed usunięciem danych, nadpisaniem, przejętym kontem czy ransomware. Po upływie okresu retencji usunięte elementy znikają bezpowrotnie, a atakujący z dostępem do konta może opróżnić także kosz.
Dlatego robimy niezależną kopię M365 (poczty, OneDrive, SharePoint i Teams) z wersjonowaniem i przechowywaniem poza środowiskiem Microsoftu.
Gdzie fizycznie leżą nasze kopie?
Zgodnie z zasadą 3-2-1-1-0: jedna kopia blisko produkcji (dla szybkiego odtwarzania pojedynczych plików), jedna w innej lokalizacji na terenie Polski, a jedna offline i niezmienialna, odcięta od Twojej sieci. Konkretne lokalizacje i sposób szyfrowania opisujemy w umowie.
Mamy już backup (np. Veeam). Zaczynacie od zera?
Nie. Jeśli obecne rozwiązanie (np. Veeam) jest dobre, przejmujemy je i uzupełniamy o brakujące elementy: kopię offline, replikę DR, testy odtworzeniowe i monitoring. Audyt otwarcia pokaże, co zostaje, a co wymaga zmiany, bez wymiany wszystkiego „na nasze”.
Sprawdźmy, czy Twoja kopia naprawdę się odtwarza.
Audyt otwarcia pokaże, co u Ciebie jest kopią, a co tylko nią wygląda, oraz i ile realnie trwałby powrót po awarii. Raport z priorytetami zostaje u Ciebie; przy współpracy od 12 miesięcy audyt jest w cenie.
// zobacz też
Powiązane usługi
Outsourcing IT
Administracja serwerami, sieciami i systemami: infrastruktura, na której kopie i repliki działają bez niespodzianek.
poznaj usługę →Zarządzanie usługami IT
Service desk i procesy ITSM wg ITIL 4/5: nieudana kopia trafia do obsługi jako incydent, z jasnym statusem.
poznaj usługę →Doradztwo IT
Audyty i zgodność (NIS2, RODO, KRI): ciągłość działania jest częścią wymagań, które pomagamy spełnić.
poznaj usługę →